سخن نخست
با گذشت قريب يك سال از آغاز دولت جديد، عملكرد آن پس از يكسال مورد باز خوانی قرار می ‌گيرد. معمولاً نقدهای جدی مخالفان دولت‌ها از سال دوم و با توجه به عملكرد يك ساله دولت صورت می ‌گيرد.
 حوزه زنان و خانواده يكی از عرصه‌هايی است كه نقد دولت نهم در آن از اهميت ويژه‌ای برخوردار است. نخست به دليل آن كه دولت نهم مسئله زنان را از موضع اصول گرايانه رصد و پيگيری می ‌كند و بر اين اساس برخی سياست‌ها، برنامه‌ها و اهداف دولت اصلاحات را مورد بازبينی و باز تعريف قرار می ‌دهد، ديگر آن‌كه مديريت مركز امور زنان و خانواده با تأخيری طولانی و در پی تمايل سركار خانم دكتر سلطان ‌خواه برای بازگشت به شورای شهر به خانم دكترطبيب زاده  سپرده شد. طبيعی است بخش عمده‌ای از انرژی مديران در اين فرض صرف آشنايی با قلمرو و موضوعات مربوط به حوزه مديريتی خواهد شد و عملا كار چندانی صورت نخواهد گرفت.
در اين مجال قصد ارزيابی و انتقاد عملكرد دولت نهم در عرصه مسايل زنان و خانواده نيست، چه اين امر مبتنی بر اطلاعات و اخبار و اعلان مواضع شفاف است كه كمتر خبری از آن در عرصه رسانه‌ها و مطبوعات به چشم می ‌خورد و اين امر با توجه به مشكلات مديريتی مركز مذكور تا حدی طبيعی است. در اين مختصر برآنيم تا مديريت و بدنه مركز محترم امور زنان و خانواده را به امر پژوهش و نهادهای متولی پژوهش در كشور توجه دهيم.
 هرگونه راهبرد و برنامه جديد در حوزه مديريت كلان بر پايه پژوهش و نظريه پردازی صورت می ‌گيرد. به عنوان مثال خروج از مدل اقتصاد دولت رفاهی به سمت مدل اقتصادی آزاد يا برعكس هركدام ريشه در تئوری ‌های كلان و جامعه دارد كه تلاش می ‌كند با توجه به تمامی عرصه‌های فرهنگی، اجتماعی و سياسی، الگويی كارآمد و منسجم از برنامه‌های اقتصادی در يك جامعه ارائه كند.
مسئله زنان نيز از اين قاعده مستثنا نيست. اگر دولت نهم قصد آن دارد كه الگويی متفاوت با دولت اصلاحات در مسأله زنان به نمايش بگذارد، بايد بتواند به سؤالات زير و بسياری ديگر از سؤالات پاسخ بگويد:
از نظر دولت نهم مهم‌ ترين مساله زنان در حال حاضر چيست؟
ديدگاه دولت نهم درباره مشاركت سياسی و اجتماعی زنان به خصوص در مناصب رده بالای مديريتی چيست؟
ديدگاه و رويكرد دولت نهم درباره فزونی ورود دختران به دانشگاه‌ها چيست؟
 دولت نهم درباره اصلاحات حقوقی در حقوق مدنی و خانواده چه ديدگاهی دارد؟
ديدگاه دولت نهم درباره حمايت‌های دولتی از زنان از قبيل بيمه زنان خانوار، بيمه مهريه، مهريه به نرخ روز، بيمه طلاق و  بيمه تجرد چيست؟
دولت نهم در مقابل موضوع خشونت عليه زنان چه ديدگاهی دارد؟
 بديهی است يكی از برخوردهای ممكن در برابر اين دسته از سئوالات بی ‌توجهی به آن و يا به تعبيری  پاك كردن صورت مسأله است كه گمان نمی ‌رود در دراز مدت بتوان اين رويه را ادامه داد. شكل دوم آن است كه در پاسخ به هر سؤالی، دم دستی ‌ترين پاسخ ممكن را ارايه داد، اما كم ‌ترين آفت اين دسته از پاسخ‌ها، تعارضات و چالش‌هايی است كه يا در محل نظر و توسط فرهيختگان بروز پيدا می ‌كند و يا در مرحله عمل و عينيت، چالش‌های جديدتری فراهم می ‌آورد.
بديهی است نمی ‌توان از بدنه مديريتی يك دستگاه توقع داشت كه درعين مديريت دستگاه مربوطه به تئوری ‌پردازی و توليد نظريه مبادرت كنند. كارآمدترين روش، ارجاع امر تئوری پردازی و حتی برنامه‌ريزی و سياست ‌گذاری‌های كلان به دستگاه‌های علمی و آكادميك ( حوزه و دانشگاه) است. اگرچه منظقی ‌تر آن است كه گروه‌ها و يا احزاب در دوره فترت اقتدار  سياسی و در زمان حاشيه نشينی به اين امر مبادرت كنند. امری كه در كشورهايی كه با سيستم حزبی اداره می ‌شود رايج و مرسوم است و در كشور ما هم به نظر می ‌رسد اتخاذ اين رويكرد سرلوحه عمل اصلاح ‌طلبان قرار دارد. بازخوانی رفتار اطلاح طلبان در اين باب آموزنده است:
 اصلاح‌ طلبان به رقم آن‌ كه در زمينه مسايل زنان، فقر تئوری و نظريه پردازی نداشتند، با اولويت دادن به مسئله مشاركت سياسی و اجتماعی زنان در چارچوب برنامه‌های توسعه بين‌المللی اقدام به انجام چندين پروژه ملی و پژوهشی كردند كه تماما در راستای تحقق ايده‌های كلان دولت اصلاحات بود.
انجام 16 طرح ملی ( 10 طرح در زمينه اشتغال زنان و 6 طرح در زمينه مشاركت سياسی و اجتماعی) نياز سنجی ملی زنان كه در طی آن اشتغال به عنوان اولويت اول زنان ايرانی مطرح شد. طرح ملی خشونت خانگی كه بر اساس آن روشن شد كه 66 درصد زنان ايرانی از انواع خشونت خانگی، آن ‌هم فقط از ناحيه همسران رنج می ‌برند! بخش مهمی از پژوهش‌‌های صورت گرفته توسط مركز امور مشاركت زنان را شامل می ‌شود اين دسته از پژوهش‌ها و پژوهش‌های ديگر انجام گرفته در حالی صورت گرفت كه اتمام برخی از اين پژوهش‌ها با اتمام دولت اصلاحات هم زمان بود، اما نمی ‌توان از نظر دور داشت كه هر زمان كه اصلاح ‌طلبان و يا گروه‌های نزديك به آنان در ايران به قدرت برسند، اين پژوهش‌ها و نتايج به دست آمده از آن را به عنوان سرمايه اوليه توشه راه خود خواهند كرد.
پيوند با دانشگاه و تلاش در ايجاد و تأسيس پايگاه دانشگاهی از ديگر سياست‌های اصلاح طلبان بود كه در دو جهت عملياتی شد. نخست، تسريع  در راه اندازی رشته مطالعات زنان كه ساليانی پيش به تصويب رسيده بود و ديگر، تلاش در جهت ايجاد و يا تقويت مراكز مطالعات زنان در دانشگاه‌ها.
 توجه به دانشگاه‌ها و نهادهای علمی و پژوهشی به خصوص رشته مطالعات زنان در حوزه مسائل زنان برای نهادهای متولی امور زنان علاوه بر اينكه فرصت را از نيروهای رقيب سلب می ‌كند، باعث می ‌شود از نيروهای بالقوه فراوانی كه در بدنه  دانشگاه‌ها وجود دارد و ديگر ديدگاه‌ها و نظريات آنان كه با ايده‌ها و مواضع دولت نهم هماهنگی دارد، استفاده بهینه کرد.
با اندكی تدبير و درايت می ‌توان چراغ تئوری پردازی و توليد علم در زمينه تحقق الگوهای دينی و كارآمد زن مسلمان را روشن كرد و روشن نگاه داشت. 

            والسلام 
             سردبير