معرفی کتاب
تأثیر فمینیسم بر فروپاشی حکومت‌ها
نویسنده: برایس کریستنسن
ترجمه و تلخیص: آزاده وجدانی
ناشر: دفتر نشر معارف
نوبت چاپ: اول، 1387
شمارگان: 3000 جلد

مرجان صومی
کتاب تأثیر فمینیسم بر فروپاشی حکومت‌ها، چهارمین جلد از مجموعه «فمینیسم در ترازوی نقد» است که به همت معاونت پژوهشی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها در سال 1387 به چاپ رسیده است.
نویسنده در ابتدا، ضمن اشاره به واقعه یازدهم سپتامبر، این واقعه را به عنوان یک زنگ خطر، برای امریکایی‌هایی که گمان می‌کردند هیچ‌گاه روزهای خوش به پایان نخواهد رسید تلقی می‌کند. طبق نظر او پس از این واقعه، نیاز شدید جامعه به همبستگی ملی و بسیج علیه تروریسم احساس شد. وی می‌نویسد جمله‌ی «اگر متحد باشیم، پاینده خواهیم بود»، جمله کوتاهی بود که بر روی برچسب‌ها و لباس‌ها دیده می‌شد و سخنرانان مذهبی، روزنامه‌نگاران و دانشگاهیان به شرح و بسط عمیق‌تر موضوع اتحاد ملی می‌پرداختند.
هر چند نویسنده کتاب، به مبانی و تعریف فمینیسم و انواع آن نمی‌پردازد؛ اما تأثیرات آن در جامعه امریکا را به طور مصداقی خاطر‌نشان می‌کند. آموزه‌ها و دستاوردهای فمینیسم با رشد افراطی فردگرایی و کناره‌گیری از خانواده و همسر، نه تنها امریکائیان را از کانون خانوادگی خود جدا نمود، بلکه آنها را از محله، جامعه، ایالت و کشور خود نیز جدا کرده است. نتیجه این امر، از دست رفتن اتحاد در سطح شهری و کشوری و در مقابل، افزایش کشمکش‌ها و درگیری‌ها بوده است. با وجود آنکه فعالان دهه شصت و دنباله‌رو‌های ایشان می‌پنداشتند که با طرد و تضعیف خانواده فرد را آزاد خواهند کرد و خواهند توانست یک عصر طلایی جدید و هماهنگ پدید آورند، اما افول خانواده تنها باعث یک فردگرایی بی‌رحمانه و تفرقه انداز شده است که بیشتر شبیه نظریه تلخ وضع طبیعی هابز است: جنگ هر یک نفر علیه همه»
حتی جنبش‌هایی که به از هم پاشیده شدن خانواده کمک کردند نیز دریافته‌اند که از فردگرایی هابزی، آسیب دیده‌اند. برخی از تحلیل‌گران فمینیسم اعتراف می‌کنند که «فمینیسم قربانی فردگرایی می‌شود» و زنان مستقل‌اندیشی که به سرعت در مسیر پول و شهرت در حرکتند حاضر نیستند برای خواهران عقیدتی خود فداکاری نمایند.
نویسنده در فصل‌های بعدی به تبیین عوامل تضعیف خانواده و نقش فمینیست‌ها در ترویج این امر می‌پردازد.
عناوینی مانند ترویج طلاق، قانون حضانت و نفقه کودک، خانواده موقت، بی‌خانمانی، اقتصاد و شکست خانواده، مواردی هستند که نویسنده از رهگذر تبیین آنها به توصیف وضعیت کنونی جامعه امریکا و ‌روند رو به اضمحلال آن می‌پردازد. آنچه که برای فمینیست‌‌ها پیروزی و یک قدم به جلو محسوب می‌شود در حقیقت گامی به سوی انحطاط فردی و اجتماعی است. به طور مثال با عنوان برابری جنسیت‌ها، زنان به ارتش فرستاده می‌شوند تا همپای مردان بجنگند و هنگامی‌که کشته می‌شوند شادمان می‌شوند زیرا این امر از سویی خاطر نشان می‌کند که امریکا به یک نقطه تاریخی در برابری جنسیت‌ها رسیده است و از سوی دیگر نشان می‌دهد نقش‌های سنتی خانوادگی نیز همراه با آن  زن به خاک سپرده می‌شوند.
قانون نفقه کودک و طلاق بی‌تقصیر از قوانینی هستند که ضربات جدی به نهاد خانواده در امریکا وارد کرده‌اند. در طلاق بی‌تقصیر، به طور ضمنی، دولت همراه با آن همسری می‌شود که قصد دارد از ازدواج خارج گردد. طبق این قانون، حق یکی از همسران برای طلاق به حق طرف مقابلش برای حفظ ازدواج ترجیح پیدا می‌کند حتی اگر خواهان، خطاکار بوده باشد. مطمئناً قوانین این‌چنینی، احساس تعهد و وفاداری به زندگی مشترک را در زوجین بسیار کمرنگ خواهد کرد.
به دلیل آنکه نویسنده، استادیار رشته نگارش در گروه زبان انگلیسی است، سعی نموده تا از معبر واژه‌شناسی لفظ خانه (Home)، به ارتباط پدیده بی‌خانمانی و رنگ‌باختن مفهوم خانه‌داری بپردازد. به گفته‌ وی از زمانی که انگلیسی زبان‌ها لفظ خانه را استعمال کرده‌‌اند، این لفظ به معنای تعهد عاطفی، امنیت و تعلق خاطر به کار رفته است. لذا خانه تنها یک سقف بالای سر نیست بلکه مکانیسمی است که پیوند جاودانه زناشویی، والد و فرزندی و تعهد نسبت به خانواده به آن تقدس بخشیده‌اند.
نویسنده معتقد است آمار بی‌خانمان‌‌ها نه تنها به آن تعدادی که در مراکز نگهداری بی‌خانمان‌ها به سر می‌برند محدود نمی‌شود بلکه تضعیف نقش اقتصادی خانه‌داری و خصومت‌ورزی‌ با آن، بسیاری از امریکایی‌ها را در زمره‌ بی‌خانمان‌ها قرار داده است. طلاق، اشتغال زنان، مهدکودک‌ها، کودکان بی‌سر‌پرست، همه از عواملی هستند که در رشد روند بی‌‌خانمانی در جامعه مؤثرند.
دکتر برایس به بررسی نظریه‌ها و مکاتب فکری که  به تضعیف خانواده دامن زده‌اند، می‌پردازد. او اظهار می‌کند مادر خانه‌دار که در گذشته در حکم قلب یک خانواده سالم بود، در دهه‌های 60 و 70 به شدت مورد حمله قرار گرفت. سرمایه‌داری سعی کرد که مادران را از «عصر کارهای دستی» که در آن بسیاری از نیازهای خانه را خودشان انجام می‌دادند بیرون بیاورد و ایشان را وسوسه کند که به عصر مدرن و متجددی پا بگذارند که در آن جز به عنوان متصدی خرید لوازم مورد نیاز خانه‌ها نقش دیگری نخواهند داشت. کاپیتالیسم مصرفی و مأموران آن تلاش می‌کردند تا خانه‌های افراد امریکایی را تحت عمل جراحی «برداشت مادر» قرار بدهند؛ زیرا از نظر آنها خانه، کانونی برای یک زندگی اجتماعی، طبیعی و سالم نیست بلکه زندان کارهای خانگی، اصلی‌ترین کانون پدرسالاری و بن‌بست وحشتناکی برای زنان روشنفکر است که طالب تساوی با مردان در دنیای مشاغل هستند.
با این حال برای بسیاری از امریکایی‌های منتقد، افول زندگی خانوادگی مشکل محسوب نمی‌شد. و بسیاری از شهروندان امریکایی تلاش می‌کردند افول خانواده را سفسطه انگاشته و به رنج بیهوده‌ای  که این افول بر همه، مخصوصاً بر فرزندان وارد می‌کند، بی‌توجه باشند. وی بیان می‌کند، حال که واقعه یازده سپتامبر نتوانسته است غوغای تجاری و عقاید سیاسی را که پیوندهای خانوادگی در امریکا را تحت الشعاع قرار داده‌اند- فرونشاند، امریکایی‌ها باید در انتظار یک رکود عظیم اقتصادی و یا یک جنگ واقعی باشند تا ارزشمندی خانواده را دوباره به آنها بیاموزد.