آثار‌مرکز‌تحقیقـــات‌زن‌وخانـــواده
                
دوماهنامه علمیٰ فرهنگی و اجتماعی حوراء
دفتر مطالعات و تحقیقات زنان
شماره: 33 / 1388
سردبیر: فاطمه قاسم پور -
مدیر هنری: جواد روح - طراح جلد:
ویراستار: محبوبه یزدان صفت - عکاس: مهدی موذن -
نشانی: تهران-بلوار کشاورز-خیابان نادری-کوچه حجت دوست-پلاک56-طبقه سوم
تلفن: 02188983028ایمیل: hora@awrc.ir
سرمقاله
نگاه ویژه/ زن، خانواده، اصلاح الگوی مصرف
دیدگاه/راه‌های برون‌رفت از مصرف‌گرایی جدید در جامعة ایرانی/ فریبا علاسوند
اندیشه/حقوق مالی زوجه(مهریه)/ مهدی سجادی‌امین
فرهنگ مصرف اسلامی، فرهنگ اعتدال و قوام است/ گفت‌وگو با حجت‌الاسلام سیدحسین میرمعزی
اصلاح الگوی مصرف لزوما به معنای کاهش مصرف نیست/ گفت‌وگو با دکتر محمد خوش‌چهره
یادداشت علمی/اسلام با اسراف و خساست مخالف است/ زهرا شکاری
خاستگاه فمینیسم در ایران/ گزارشی از گفت‌وگوی نشریه زمانه با حجت‌الاسلام زیبایی‌نژاد
گفتگو/پیامدهای مصرف گرایی در ایران/ابراهیم رزاقی
ترجمه/بحران خانواده در آمریکا/ مصطفی میخ‌بُر
یادداشت/ملاحظات کاربردی دربارة اصلاح الگوی مصرف
مصرف در جوامع جدید رفتاری اجتماعی است/ گزارش نشست تخصصی زن و خانواده و اصلاح الگوی مصرف
معرفی کتاب/ اشتغال زنان
گزارش کتاب/ خیانت زنان به همنوع خود
معرفی کتاب/فرزندان راهی دیگر
معرفی کتاب/ مأخذشناسی فمینیسم
اخبار

تازه‌ترین آثار پژوهشی‌ حوزه‌های علمیه خواهران رونمایی شد

مدیر روابط عمومی حوزه‌های علمیه خواهران گفت: پنج کتاب پژوهشی ‌با حضور عضو شورای عالی حوزه‌های علمیه از سوی معاونت پژوهش حوزه‌های علمیه خواهران رونمایی شد.
حجت‌الاسلام علی مولایی، مدیر روابط عمومی حوزه‌های علمیه خواهران از برگزاری مراسم گرامی‌داشت روز پژوهش با حضور همکاران و کارشناسان علمی‌ پژوهشی معاونت پژوهش حوزه علمیه خواهران خبر داد و گفت: مراسم رونمایی از پنج کتاب پژوهشی که از سوی معاونت پژوهش حوزه‌های علمیه خواهران منتشر شد، مهم‌ترین برنامه‌ای است كه اجرا ‌شد.

آمار فعلی ازدواج در تاریخ کشور بی‌سابقه است
معاون طرح‌های آماری مرکز آمار ایران گفت: آمار ازدواج به یک میلیون ازدواج در سال نزدیک می‌شود که در تاریخ کشور بی‌سابقه است.
به گزارش سرویس اجتماعی برنا، زاهدیان با اشاره به افزایش گروه سنی جوانان در کشور گفت: گروه سنی20 تا 29 سال (جوانان) از 16درصد در 10 سال گذشته، امروز به بیش از 23 درصد رسیده که یکی از پدیده‌های جمعیتی کشور است.
وی اضافه کرد: متولدان سال‌های 60 تا 65 که حدود 23 تا 25 سال سن دارند با 9 میلیون جمعیت عدد قابل توجهی از جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند.
معاون طرح‌های آماری مرکز آمار ایران افزود: میانگین سن در اولین ازدواج در مردان در سال 1375 حدود 25 سال بود که تا سال 1385 به 26 سال افزایش پیدا کرده و در زنان میانگین سن ازدواج از 22سال به23 سال رسیده است.
زاهدیان شمار خانوارهای ایرانی را 18 میلیون اعلام و اضافه کرد: سال 1375 حدود 5/15 میلیون خانوار داشتیم و بر اساس آخرین سرشماری که در سال 1385 انجام شد به حدود 5/17 میلیون خانوار افزایش پیدا کرده است.
 وی افزود: بعد خانوار (تعداد نفرات در یک خانوار) در کشور از حدود 8/4 نفر به حدود 3/4 نفر کاهش پیدا کرده است و بررسی‌ها نشان می‌دهد که استان‌هایی همچون گیلان و ‌مازندران، بعد خانوارشان کمتر از بقیه استان‌ها یعنی در حدود 3 نفر است و در مقابل در استان‌های سیستان و بلوچستان متوسط بعد خانوار بیش از 5 نفر است.

حذف ازدواج موقت از لایحه حمایت از خانواده، به دلیل ممنوعیت آن نبود
عضو هیئت رئیسه كمیسیون حقوقی و قضایی مجلس شورای اسلامی گفت: حذف ازدواج موقت از لایحه حمایت از خانواده به این دلیل نیست كه ازدواج موقت منعی دارد، چرا كه ازدواج موقت تنفیذ شرعی داشته و در كاهش روابط نامشروع و تجاوز به عنف مؤثر است.
فرهاد تجری، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، افزود: در حال حاضر ازدواج موقت به عنوان یك ضرورت اجتماعی محسوب می‌شود و استفاده از آن به درجه تقوی، شرایط و تربیت افراد بستگی دارد، چرا كه شرایط فكری، روحی، روانی و تربیتی افراد یكسان نیست، این موارد متغیر است كه به فراخور شرایط اجتماعی، فرهنگی و شرایط خاص افراد می‌تواند زمینه ورود به یك‌سری رفتارهای غیرمعقول و شتاب‌زده شود.
عضو هیئت رییسه كمیسیون حقوقی و قضایی با بیان این‌كه قانونمندشدن ازدواج موقت می‌تواند از تعدی، تفریط، سوءاستفاده و اعمال خلاف عرف جلوگیری كند، گفت: ازدواج موقت، امری شرعی است كه آنچه شرع تأیید می‌كند یقیناً قانون و عقل هم باید از آن تبعیت كنند. بنابراین اگر قانونی ضابطه‌مند و شفاف در این زمینه تصویب شود، قطعاً هم میدان جلوگیری از سوءاستفاده فراهم نمی‌شود و هم افراد با شناسایی چارچوب‌ها می‌توانند از این حق شرعی و قانونی برخوردار شوند تا متوسل به راه‌های غیرقانونی و غیرشرعی نشوند.

با ایجاد دفاتر همسریابی سن بالارفته ازدواج به‌عرف بازمی‌گردد.
 باید از ایده تشکیل دفتر همسریابی در دانشگاه‌ها حمایت شود تا سن ازدواج که به دلیل شرایط تحصیل جوانان بالا رفته است به حد عرف بازگردانده شود. مباحث مربوط به ازدواج جوانان در هیئت دولت و مجلس نیز به طور جدی دنبال می‌شود.
عضو فراکسیون زنان مجلس از ایده راه‌اندازی دفاتر همسریابی در دانشگاه‌ها حمایت کرد و گفت:‌ مجلس از این ایده ارزشمند حمایت می‌کند.
زهره الهیان گفت: نهاد نمایندگی دفتر مقام معظم رهبری از سال‌ها قبل برنامه‌هایی برای تسهیل ازدواج داشته و اقدامات ارزشمندی در این زمینه انجام داده است. اقدامی نیز که هم‌اکنون در دانشگاه خواجه‌نصیر در حال انجام است راه و روش در راستای سیاست تسهیل ازدواج به شمار می‌رود.
الهیان افزود: مباحث مربوط به ازدواج جوانان در هیئت دولت و مجلس نیز به طور جدی دنبال می‌شود وسازمان ملی جوانان 20 راه‌کار را برای تسهیل ازدواج جوانان ارائه کرده است. پیشبرد ایده همسریابی در دانشگاه‌ها از طریق دفاتر انجام می‌شود.

ثبت سن ازدواج زنان 20 تا 24 ساله در سه ماه گذشته
در ماه گذشته 10 هزار و 187 ازدواج به ثبت رسیده كه بیشترین سن زنان بین 20 تا 24 سال  با ثبت 3 هزار و 942 مورد بیشترین سن و مردان نیز 25 تا 29 سال نیز با ثبت 47 هزار و 106 مورد است.
در هفت‌ماهه گذشته سال جاری نیز 78 هزار و 246 مورد ازدواج در استان تهران به ثبت رسیده است.
همچنین در ماه گذشته 3 هزار و 423 مورد طلاق در استان تهران به ثبت رسیده است.
در هفت ماهه امسال 20 هزار و 578 مورد طلاق نیز در استان تهران به ثبت رسیده است.

رییس‌جمهوری ایتالیا از رواج خشونت علیه زنان در غرب انتقاد کرد
«جورجو ناپولیتانو» رییس‌جمهوری ایتالیا از استفاده ابزاری زنان در رسانه‌های این کشور و ترویج فرهنگ ابتذال و خشونت در غرب انتقاد کرد.
رییس‌جمهوری ایتالیا در پیامی به مناسبت روز جهانی «مبارزه با خشونت علیه زنان» گفت: گسترش پدیده خشونت علیه زنان در سطح جهانی نشان‌دهنده وضعیت اضطراری است که باید با آن به طور جدی مبارزه شود.
وی در این پیام با انتقاد از پخش تصاویر مبتذل زنان در رسانه‌ها گفت: رواج خشونت علیه زنان در سطح بین‌المللی مبین شرایط حاد فرهنگی و اجتماعی است و در ایتالیا نیز باید علاوه بر برخورد قاطع برای کاهش این پدیده، اقدامات اساسی برای ترویج مفهوم احترام به کرامت زنان در سطح مدارس و جامعه انجام گیرد.
رییس‌جمهوری ایتالیا تأکید کرد: باید با فرهنگ ابتذال و مصرف‌گرایانه جامعه ایتالیایی نسبت به زنان در رسانه‌ها و مراکز تبلیغاتی مخالفت کرد و تنها با این شیوه می‌توان جایگاه واقعی زنان را حرمت بخشید و فرهنگ و باور احترام حقیقی و اخلاقی در قبال زنان را اشاعه داد.
ناپولیتانو افزود: برای مقابله با پدیده خشونت و مبارزه با فرهنگ ابتذال و مصرف‌گرایانه علیه زنان باید درسطح جهانی اقدامات مؤثری انجام گیرد تا مفهوم زن به عنوان یک شیء یا کالا ریشه کن شود.

قانونمندی ازدواج مجدد
رضایت همسر اول، ناتوانی همسر اول در انجام وظایف زناشویی، عدم تمکین زن از مرد مطابق با حکم دادگاه، ابتلای زن به جنون یا امراض صعب‌العلاج، ابتلای زن به اعتیاد، محکومیت زن در جرایم عمدی به مجازات یک‌سال زندان یا جزای نقدی که بر اثر عجز از پرداخت، یک‌سال بازداشت شود، سوءرفتار یا سوءمعاشرت زن، ترک زندگی از سوی زن به مدت 6 ماه، نازا بودن زن و غیبت زن از زندگی به مدت یک‌سال از شروطی هستند که مجلس با تصویب آن درصدد حفظ چارچوب خانواده است البته بر اساس نظر برخی کارشناسان ، این شروط پیش از این به‌نوعی در مواد مختلف حقوق خانواده وجود داشته و به نظر می‌رسد نمایندگان مجلس تنها به جمع‌آوری آن پرداخته‌اند.

فاطمه پرطرفدارترین نام برای دختران ایرانی
مهدی اسماعیلی مدیرکل روابط عمومی و امور بین‌الملل سازمان ثبت احوال کشور گفت: فراوانی نام، در پایگاه اطلاعات جمعیتی کشور نشان می‌دهد که در سال 1388 تاکنون در میان پسران نام حضرت ابولفضل(ع) و در میان دختران نام زیبای فاطمه (س) در صدر اسامی انتخاب شده برای نوزادان است.

همایش زنان دانشمند کشورهای اسلامی در ایران برگزارمی‌شود
همایش زنان دانشمند کشورهای اسلامی 7 و 8 بهمن ماه با همکاری وزارت علوم و آیسسکو در دانشگاه الزهرا برگزار می‌شود. به گزارش خبرنگار مهر، برگزاری این همایش در آخرین نشست وزرای آموزش عالی و تحقیقات کشورهای اسلامی در باکو به تصویب رسید.
این همایش با هدف توانمندسازی زنان دانشمند مسلمان، توسعه نقش زنان کشورهای اسلامی در حوزه های دانش و معرفی دستاوردهای آنها برگزار می‌شود.

شمار زیادی از زنان بنگلادشی سال گذشته قربانی خشونت شده‌اند
روزنامه دیلی‌استار بنگلادش اعلام کرد در مجموع یکهزار و نهصد و بیست و‌‌ دو زن در سال 2009 به شیوه های مختلف قربانی خشونت در این کشور شده‌اند. روزنامه دیلی‌استار در گزارشی به نقل از وزارت امور زنان و کودکان بنگلادش نوشت یک‌هزار و دویست و دو زن و کودک تحت آزار و اذیت قرار گرفته و پانصد و سی و هشت تن آنها مورد بدرفتاری‌های جنسی واقع شده اند. این در حالی است که یکصد و هفتاد و دو زن و کودک نیز قربانی خشونت‌های ناشی از استفاده از اسید شده اند. در این گزارش آمده است آزار و اذیت فیزیکی موجب شده است تا هفتصد و هفتاد و نه زن جان خود را  از دست داده و یکصد و پنجاه تن دیگر اقدام به خودکشی کنند. اینگونه آزار و اذیت‌ها همچنین موجب جراحتهای بدنی در دویست و هشتاد و سه زن و کودک شده است. خبرگزاری شین هوا در گزارشی از داکا، مهریه، خصومت قبلی، خودداری از پذیرش درخواست ازدواج، اختلافات بر سر زمین و روابط نامشروع صدها تن از زنان را از علل اصلی بروز این حوادث اعلام کرد.

برگزاری همایش «زن و فقه اسلامی» در دانشگاه هاروارد
به گزارش خبرگزاری قرآنی ایران(ایکنا) به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی دانشگاه هاروارد، این همایش به همت گروه مطالعات خاورمیانه دانشگاه هاروارد و با همکاری انجمن اسلام در غرب، گروه علوم انسانی و مرکز مطالعات اروپای دانشگاه هاروارد در مرکز گروه مطالعات خاورمیانه این دانشگاه برگزار می‌شود.
زن در فقه اسلامی عصر حاضر، نقش زنان در ایجاد قوانین فقهی جدید، نقش زن مسلمان در غرب و زن مسلمان در جهان اسلام از جمله موضوعاتی است که در این همایش مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
همایش زن در فقه اسلامی در چهارچوب طرح اسلام در غرب گروه مطالعات خاورمیانه دانشگاه هاروارد برنامه‌ریزی شده است.

اتریش حجاب را ممنوع می‌کند
دولت اتریش نیز با پیوستن به جریان ضد اسلامی در غرب قرار است برای ممنوعیت رعایت پوشش حجاب، حکم صادر کند. گابریدا هاینش موسیک، وزیر امور زنان اتریش در یک مصاحبه مطبوعاتی گفت: دولت اتریش قصد دارد تصمیمی رسمی برای ممنوعیت رعایت حجاب کامل اسلامی اتخاذ کند. بنابر گزارش روزنامه دارالخلیج، هوسیک مدعی شد که رعایت حجاب کامل اسلامی زندگی زنان را پیچیده می کند و مانع کار آنها می شود. وی که در این مصاحبه نتوانست خوی ضد اسلامی خود را مخفی نگه دارد، خاطرنشان کرد: اگر تعداد زنان محجبه در اتریش افزایش یابد، پس به ناچار ممنوعیت هایی را بر آنها اعمال می کنیم. وزیر امور زنان اتریش در تشریح سیاست های اسلام هراسانه دولت متبوعش ادامه داد: دولت قصد دارد برخی از ممنوعیت های اداری را علیه کسانی که در ساختمان های عمومی حجاب دارند، اعمال کند

فیس‌بوک عامل یک پنجم طلاق‌ها در انگلیس
نمایندگان شرکت‌های حقوقی انگلیس که در زمینه طلاق تخصص دارند با اعلام این مطلب یادآور شده‌اند که یک پنجم کسانی که درخواست طلاق می‌دهند یکی از دلایل تمایل به جدایی را ارتباط و مکاتبه همسر خود با اشخاص دیگر از طریق "فیس بوک " عنوان می‌کنند. فارس: فعال بودن یکی از همسران انگلیسی در شبکه اجتماعی "فیس بوک" یکی از دلایل 20 درصد درخواست‌های طلاق در این کشور است.
روزنامه اینترنتی روسی لنتا می‌نویسد: نمایندگان شرکت‌های حقوقی انگلیس که در زمینه طلاق تخصص دارند با اعلام این مطلب یادآور شده‌اند که یک پنجم کسانی که درخواست طلاق می‌دهند یکی از دلایل تمایل به جدایی را ارتباط و مکاتبه همسر خود با اشخاص دیگر از طریق "فیس بوک" عنوان می‌کنند.
به گفته حقوق‌دانان؛ این شبکه به همسران امکان می‌دهد روابط و ماجراهای احساسی مجازی با دیگران و از جمله شرکای جنسی سابق خود برقرار کنند و در نتیجه نوعی خیانت مجازی به همسران رایج شده است.
بنا به این گزارش طی سال‌های اخیر حداقل دو مورد قتل به خاطر فعالیت در"فیس بوک" رخ داده است.
وین فورستر 34 ساله و برایان لوئیس 31 ساله همسران خود را به سبب این که در زمان مکاتبه در فیس بوک خود را مجرد معرفی کرده بودند به قتل رسانده‌اند. هر دو این افراد به حبس ابد محکوم شده‌اند.

زنان 33/6 درصد کارکنان ‏دولت‏ را تشکیل ‏می‏دهند
رامپناهی، معاون آمار و اطلاعات شورای فرهنگی اجتماعی زنان در گفت و گو با خبرنگار اجتماعی برنا در خصوص درصد زنان شاغل در کشور گفت: درصد زنان شاغل نسبت به کل شاغلین کشور بر اساس آخرین سرشماری، 31/6 درصد برآورد شده که این رقم نسبت به 10 سال گذشته 12/3 درصد افزایش داشته است. به گفته وی 36/6 درصد از زنان شاغل در بخش خدمات، 31/8 درصد در بخش صنعت و 31/6 درصد در بخش کشاورزی مشغول به کار هستند. همچنین 59/7 درصد زنان شاغل در بخش خصوصی و 37/3 درصد در بخش دولتی مشغول به کار هستند. رامپناهی در ادامه اظهار داشت: تعداد کارکنان زن بیش از 750 هزار نفر گزارش شده که این رقم 33/6 درصد کل کارکنان دولت را تشکیل می دهد و نسبت به ده سال گذشته،10 درصد افزایش داشته است. معاون آمار و اطلاعات شورای فرهنگی اجتماعی زنان ادامه داد: همچنین درصد زنان سرپرست خانوار به کل سرپرستان خانوار کشور 9/46 درصد برآورد شده که نسبت به 10 سال گذشته 13 درصد و نسبت به 30 سال گذشته 32 درصد افزایش داشته است.

بر اساس اعلام شورای فرهنگی اجتماعی زنان عوامل فرهنگی مهمترین عامل افزایش طلاق در كشور است
خبرگزاری فارس: ضعف بنیه فرهنگی و عدم آگاهی و پایبندی به ایمان و تقیدات مذهبی خانواده‌ها، به خصوص در میان والدین؛ به عنوان مهمترین عامل سستی روابط خانوادگی و در نتیجه افزایش طلاق در ایران اعلام شد
به گزارش خبرگزاری فارس به نقل از روابط عمومی شورای فرهنگی - اجتماعی زنان وضعیت طلاق در كشور و عوامل افزایش آن در ششصد و بیست و هفتمین جلسه شورای فرهنگی - اجتماعی زنان بررسی شد. در این نشست كه با ریاست منیره نوبخت برگزار شد؛ ‌پس از گزارش آماری طلاق در جلسه گذشته، عوامل موثر در افزایش طلاق توسط اعضای شورای فرهنگی - اجتماعی زنان با حضور شكوه نوابی‌نژاد مورد تحلیل و كارشناسی قرار گرفت. در این جلسه عواملی چون توسعه شهرنشینی، مهاجرت، اعتیاد، ‌گسترش ارتباطات و عوامل فرهنگی، مهمترین عوامل افزایش طلاق در دهه اخیر عنوان شد.

پژوهشکده زن و خانواده با هدف تبیین دیدگاه نظام‌مند دین پیرامون مسائل زن و خانواده، تعمیق پژوهش‌ها و کارشناسی‌های دینی و پاسخ‌گویی به نیازهای تئوریک و دفاع از مرزهای اعتقادی در این حوزه توسط مرکز مدیریت حوزه های علمیه خواهران در سال 1377 تاسیس گردید. ادامه ...
نشـانی‌مرکز‌قـم:بلوار الغدیر ، کوچه 10 ،پلاک5 پژوهشکده زن و خانواده
تلفـن: 58-32603357 (۰۲۵)
فکس: 32602879 (۰۲۵)
سامانه‌پیامکی: 1۰۰۰2532907610
نشـانی‌دفترتهــران: بلوارکشاورز،خیابان نادری،ک حجت‌دوست،پ ۵۶
تلفـــــــــــــــــــــــــــــــــن: ۴ ۴ ۹ ۳ ۸ ۹ ۸ ۸   (۱ ۲ ۰)
عضویت در خبرنامه
کلیه حقوق و امتیازات متعلق به پژوهشکده زن و خانواده می باشد.
Wrc.ir © 1380 - 1397