سرمقاله

اعلام سال 1388 به عنوان سال اصلاح الگوی مصرف از سوی رهبر معظم انقلاب اسلامی، گرچه تصویری اقتصادی از موضوع را به ذهن بسیاری متبادر ساخت، اما حق آن است که مصرف را فراتر از موضوعی صرفاً اقتصادی ارزیابی کنیم. تنها در این صورت است که واقعیت مصرف آشکارتر می‌شود و اهمیت تأکید رهبری بر اصلاح الگوی مصرف نمایان می‌گردد.
در گذشته مصرف صرفاً یک رفتار اقتصادی بود و میان مصرف و درآمد توازن برقرار بود و افراد مصرفشان را با میزان درآمدشان تنظیم می‌نمودند ولی در جوامع جدید مصرف به یک فعالیت اجتماعی تبدیل شده است یعنی افراد برای ابراز تشخص اجتماعی به مصرف‌گرایی رو آورده‌اند. به عبارت دیگر، در گذشته با نوعی الگوی مصرف ناظر به نیاز روبرو بودیم. ولی اکنون با الگوی مصرف هویت بخش مواجه‌ایم. به این معنا که مصرف ملاک تفاخر شده است. لذا اعضای طبقات مختلف تلاش می‌کنند تا مصرف خود را افزایش دهند تا در میدان بزرگ رقابت از طبقات بالاتر جا نمانند.
مصرف‌گرایی در جوامع مدرن از الزامات نظام سرمایه‌داری است که زمینه‌هایی چون جهانی‌سازی اقتصاد،‌ رسانه‌ها، آموزش مدرن و البته شیوع روزافزون سبک زندگی مدرن در جامعه ایرانی، این شکل از مصرف‌گرایی را علیرغم آموزه‌های صریح مبتنی بر قناعت به جامعه ما وارد نموده است.
مصرف‌گرایی برای خانواده و جامعه پیامدهایی دارد که از جمله آن می‌توان به کاهش معنویت در جامعه و توجه هر چه بیشتر به مادیات، افزایش فشارهای روانی بر افراد جامعه به سبب حرص برای کسب درآمد، کم توجهی به آموزه‌های دینی درباره درآمدزایی، کاهش ارتباط خانواده با دولت به سبب این که مصرف‌گرایی در جامعه موجب احساس محرومیت نسبی می‌گردد لذا خانواده و افراد حاکمیت را مقصر می‌پندارند، کاهش احساس لذت و رضایت در زندگی و افزایش اختلافات زناشویی اشاره نمود.
برای برون‌رفت از این وضعیت، تعیین الگوی مصرف اسلامی و توجه به مفاهیمی چون قناعت و اعتدال در مصرف اولین اقدام است که البته در این میان نقش نهادی آموزش‌های رسمی، غیررسمی غیرقابل انکار است.
نقش رسانه‌ها علی‌الخصوص رسانه ملی در این میان بسیار مهم تلقی می‌شود. البته حاکمیت نیز با اصلاح سیاست‌های اقتصادی در میان می‌تواند نقش مهمی ایفا کند.
در شماره 33 نشریه حورا تلاش شده است که تأثیر مصرف بر کارکرد خانواده و همچنین نقش  نهادهای مختلف از جمله نهاد خانواده بر اصلاح الگوی مصرف تبیین شود.

سردبیر